از حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها روایت شده که از پدر بزرگوارش حضرت محمّد صلّى الله علیه و آله پرسید: «اى پدر جان! سزاى مردان و زنانى که نماز را سبک بشمارند، چیست»؟ رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمودند:
- ۱۲ آذر ۰۳ ، ۲۱:۰۶
اگر بخواهید بدانید ویژگی یک زوج نمونه چیست و همسران نمونه باید نسبت به هم چگونه رفتار کنند، کلام امیرالمؤمنین درباره همسرشان حضرت فاطمه سلامالله علیها را بخوانید.
بزرگان اهل مدینه اجتماع کردند و به حضور امیرالمؤمنین على علیه السّلام مشرف شدند و گفتند: یا ابا الحسن! فاطمه شب و روز گریه میکند، هیچ کدام از ما شب در رختخواب بخواب نمیرویم، روزها بعلت مشغله و طلب وسائل زندگى قرار و آرام نداریم، ما از تو تقاضا میکنیم که فاطمه شب یا روز گریه کند...
احسان و بخشش به دیگران فضیلت است؛ ولی فضیلت برتر از آن بخشش چیزی است که خود انسان به آن چیز نیاز دارد. به همین جهت است که خداوند در قرآن کریم میفرماید ...
بیجهت نیست که فاطمه سلاماللهعلیها «أُمّ أبیها» (مادر پدرش) نامیده شد؛ چرا که رفتار آن حضرت با پدرش رسول خدا صلّیاللهعلیهوآله در ایثار و ازخودگذشتگی بمانند رفتار یک مادر نسبت به فرزندش است...
روایت شده که روزی على علیهالسلام به فاطمه سلاماللهعلیها فرمود: آیا طعامى براى خوردن داریم؟ فاطمه سلاماللهعلیها پاسخ داد: «نه، به حقّ خدایى که پدرم را به پیامبری گرامى داشت و تو را به جانشینى او برگزید، چیزى در خانه نداریم و دو روز است که چیزى نخوردهایم و مقدار کمى غذا در خانه بود که آن را هم براى تو و فرزندانمان اختصاص دادم و خودم از خوردن آن خوددارى نمودم».
از أُمُّ سَلَمَة (همسر بزرگوار رسول خدا (صلّیاللهعلیهوآله) روایت شده که: به خدا قسم که فاطمه سلاماللهعلیها نسبت به آداب از من مؤدّبتر بود و نسبت به همهی مسائل و امور از من داناتر بود.
حضرت على و حضرت فاطمه علیهماالسّلام از رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله تقاضا نمودند که آن حضرت وظیفهی هر کدام را در زندگی مشترکشان تعیین نماید...
وقتی حضرت علی علیهالسلام، فاطمه سلاماللهعلیها را از رسول خدا صلّیاللهعلیهوآله خواستگاری کردند، آن حضرت از امکانات دنیوی چیزی غیر از زره نداشتند...
دربارهی فضیلت حضرت فاطمه سلاماللهعلیها، کلام جالب و بینظیری از عایشه (همسر رسول خدا صلّی الله علیه و آله) نقل شده است و آن این که:
رسول خدا (ص) نزد دخترش فاطمه (س) رفت در حالی که آن بانو عبایى از پشم شتر پوشیده بود و با دستش آسیاب میکرد و فرزندش را هم شیر میداد. پس دیدگان رسول خدا (ص) با دیدن این وضع حضرت زهرا (س) پر از اشک شد و فرمود ...
نقل شده که حضرت فاطمه سلاماللهعلیها در لحظات آخر عمرش به امیرالمؤمنین علیهالسلام چنین وصیت کرد:
علی علیهالسلام، در صبح بعد از شب عروسیاش با فاطمه سلاماللهعلیها، وقتی در برابر سؤال رسول خدا (ص) قرار میگیرد که «ای علی! همسرت را چگونه یافتی؟»، پاسخ میدهد:
از حضرت فاطمه سلاماللهعلیها روایت شده که: وقتى آیهی «لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَیْنَکُمْ کَدُعاءِ بَعْضِکُمْ بَعْضاً» نازل شد، هیبت رسول خدا (ص) و عظمت او مانع از آن شد که من ایشان را «پدر» صدا کنم؛ بلکه آن حضرت را «یا رسول الله» خطاب میکردم. ایشان در زمانى که او را با این عنوان مورد خطاب قرار مىدادم، سه مرتبه از من اعراض نمود؛ آنگاه رو به من کرد و فرمود:
وقتی حضرت خدیجه سلاماللهعلیها با رسول خدا صلیاللهعلیهوآله ازدواج کرد، زنان قریش او را به خاطر ازدواج با رسولالله که ثروت زیادی نداشت و از خردسالی یتیم شده بود، مورد طعنه قرار دادند و از او دوری کردند. حتی در زمان حاملگیاش به وجود نورانی حضرت زهرا سلاماللهعلیها و در زمان وضع حمل ایشان که اوج نیاز یک زن به اقوام و آشنایان است، زنان قریش او را به خاطر ازدواج با رسول خدا صلیاللهعلیهوآله تنها گذاشتند.
از امام صادق علیه السلام روایت شده که ...
از امام صادق علیه السلام روایت شده که دربارل اهمیت تسبیحات معروف به تسبیحات حضرت فاطمه سلام الله علیها فرمودند:
یکی از نام های حضرت فاطمه سلام الله علیها مبارکه است؛ همچنانکه امام صادق علیه السلام فرمودند:
"لفاطمة (علیها السلام) تسعة أسماء عند الله عز وجل: فاطمة و الصدیقة و المبارکة و الطاهرة و الزکیة و الرضیة و المرضیة و المحدثة و الزهراء"
برای فاطمه سلام الله علیها ۹ نام است که یکی از آنها "مبارکه" است.[۱]
این نام برای آن حضرت, در کتاب مقدس مسیحیان نیز آمده است؛ نقل شده, در انجیل آمده است که خداوند به حضرت عیسی علیه السلام فرمود:
"ای عیسی، تصدیق کن نبی امی را ... که نسل او از مبارکة است".[۲]
یکی از دلایل نامگذاری حضرت فاطمه سلام الله علیها به نام نامی "مبارکه" این است که با اینکه آن حضرت تنها بازمانده رسول خدا صلی الله علیه و آله بود، ولی نسل پیامبر ص از آن حضرت تکثیر شدند، به طوری که سادات را در بلاد متعدد به وفور می یابیم. همچنین یازده امام معصوم از نسل و ذریه آن بانوی گرامی بودند. لذا آن حضرت مبارکه و بابرکت می باشد.
پی نوشت:
۱. أمالی مرحوم شیخ صدوق، ص ٦٨٨
۲. أمالی مرحوم شیخ صدوق، ص ٣٤٦
«صدیقة» به معنی کسى است که صدق و راستى از او زیاد سر زده است و چون عادت به راستگویى دارد، دروغى از او سر نمى زند. همچنین گفته اند صِدِّیق به کسى گفته مى شود که با قول و اعتقادش چیزى را به راستى مىگوید و صدق خود را با عملش و کردارش ثابت و محقّق مى دارد. با توجه به این معنی صدیقه، حضرت فاطمه سلاماللهعلیها به دو دلیل صدّیقه نامیده شده است:
سلیم بن قیس هلالی، در کتاب معروف خود، در ضمن بیان کیفیت هجوم به بیت امیرالمؤمنین و حضرت فاطمه علیهماالسلام، مطلبی جانگداز مینویسد و آن اینکه:
ابو بکر و عمر بر حضرت فاطمه علیهاالسلام وارد شدند و سلام کردند و گفتند: ما به بدى خود اعتراف مى کنیم و امیدواریم ما را ببخشى و کینه ما را از دل بیرون آورى.
حضرت زهرا علیهاالسلام فرمود:
از محمود بن لَبید روایت شده که: به حضرت فاطمه سلام الله علیها عرض کردم: «ای سرورم من؛ چرا حضرت علی علیهالسلام از گرفتن حقش (خلافت) خوددارى کرد»؟ حضرت فرمودند:
در روایتی نقل شده که رسول خدا صلّىاللَّهعلیهوآله، حضرت فاطمه سلاماللهعلیها را در حالى دید که عبایى از پوست شتر پوشیده و با یک دست مشغول آسیا کردن و به کمک دست دیگر مشغول شیر دادن به فرزندش مىباشد. چشمان رسول خدا صلّىاللَّهعلیهوآله از مشاهده این امر پر از اشک شد و به حضرت فاطمه سلاماللهعلیها فرمود: «دخترم! سختیها و تلخیهاى دنیا را در مقابل حلاوت و شیرینى آخرت قرار بده». حضرت فاطمه سلاماللهعلیها عرض کرد:
ائمۀ معصومین علیهمالسلام محور وحدت و الفت هستند و به سبب بهرهمندی از ولایت آنان است که تفرقهها واختلافات از بین میرود. همچنانکه در زیارت موسوم به زیارت جامعه کبیره، محضر حضرات اهل بیت علیهمالسلام عرضه میداریم:
برای پاسخ به منکرین شهادت حضرت صدیقۀ طاهره، کافی است به کلمات علماء ماضین از هر یک از شیعه و اهل تسنن مراجعه کرد که در این بیانات، وفات بانوی دو عالم را با عبارت «شهادت» یاد کردهاند...
از رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله روایت شده که فرمود: از جبرئیل (علیه السلام) پرسیدم:
اى دوست من جبرئیل، چرا فاطمه (سلاماللهعلیها) در آسمان «منصوره» و در زمین «فاطمه» نامیده شده است؟
جبرئیل جواب داد:
در یکی از زیارتنامه های معتبر حضرت زهرا (سلام الله علیها) چنین عرضه می داریم:
«سلام بر تو ای امتحان داده! امتحان کرد تو را خالقت قبل از آن که تو را بیافریند و تو در مقابل امتحان او صابر [و موفق] بودی».
سؤال:امتحان قبل از خلقت که در زیارت مخصوص حضرت صدیقه طاهره (علیهاالسلام) آمده چگونه قابل تصور است؟
حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها فرمودند:
کسی که عبادت خالصانه خود را به درگاه الهی بفرستد، خداوند بهترین مصلحت را بهسوی او نازل میفرماید.
یکی از فرازهای بلند و معرفتی خطبه فدکیه حضرت زهرا سلام الله علیها، بیاناتی است که درباره اسرار و حکمت های بیست مورد احکام و شرایع الهی ایراد شده است.
در ادامه نوشته با ذکر این شرایع، حکمت هر یک از آنها را از زبان حضرت فاطمه سلام الله علیها ذکر میکنیم.
برخلاف تصور بعضی که خطبه فدکیه را فقط خطبه ای برای دفاع از حق حضرت زهرا سلام الله علیها در مالکیت فدک میدانند، این خطبه قلمرو گسترده ای از معارف را دربرمیگیرد.
تاریخ پر است از اعترافات کسانی که در تمجید ایشان سخن راندهاند. بهطوریکه با اندک تفحص در نصوص و بیانات اعصار و انصار، میتوان تواتر این مطلب را بهوضوح مشاهده کرد.
یکی از این بیانات، در ضمن خطبه فدکیه حضرت زهرا سلامالله علیها، از زبان خلیفه اول صادرشده است. آنجا که اقرار به فضیلت حضرت فاطمه سلامالله علیها کرده و میگوید...
اولیای الهی نه تنها خودشان نشانه های هدایت هستند، بلکه متعلقات و آثاری که به جای میگذارند نیز، روشنگر و هادیان طریق بندگی هستند. بمانند چادر حضرت زهرا سلام الله علیها که هشتاد یهودی را مسلمان کرد.
از اقدامات مهم آن حضرت، خطبهای است که در دفاع از حق خود برای مالکیت فدک ایراد فرمودند.
نکتهای که در این جریان، بسیار درسآموز است، نحوه رفتن ایشان به مسجد برای دفاع از حق خویش است...