آیۀ 71 و 72 سورۀ یونس، حکایت از شجاعت و قاطعیت مثالزدنی حضرت نوح علیهالسلام در انجام رسالتش دارد؛ طوری که دراین مسیر از هیچ تهدیدی نمیهراسید...
- ۰۶ خرداد ۹۷ ، ۲۲:۵۰
آیۀ 71 و 72 سورۀ یونس، حکایت از شجاعت و قاطعیت مثالزدنی حضرت نوح علیهالسلام در انجام رسالتش دارد؛ طوری که دراین مسیر از هیچ تهدیدی نمیهراسید...
آیات 43 الی 48 سورۀ مبارکۀ شعراء، یکی از معجزات حضرت موسی علیهالسلام در اثبات حقانیت رسالتش را حکایت میکند.
همسر انسان، مایۀ آرامش او است:
«وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً لِتَسْکُنُوا إِلَیْها»
بر طبق این آیۀ شریفه، هدف از ازدواج همین سکونت و آرامش است که در کنار همسر نصیب انسان میشود.
در میان انسانها افرادی بودند که چنین بودند و در این بازار دنیا معاملۀ پرسودی کردند؛ معاملهای که کالای آن جانهایشان بود و بهایش رضایت الهی...
خشکسالی بود و مردم از قحطی دررنج بودند؛ ولی آهنگری آذوقه را درانبار انباشته بود.
بیوه زنی نزد این آهنگر آمد و از گرسنگی خود و کودکانش گفت و از او طلب گندم کرد.
آهنگر که شیفتۀ جمال زن شده بود، خواستۀ نامشروعش را عوض آذوقه قرار داد...
بدون تردید روزه گرفتن، ثمرات متعددی دارد؛ ولی ثمره ای مهم که خود قرآن هم آن را ذکر کرده است تقوا است.
در مورد اینکه تقوا چه مناسبتی با روزه گرفتن دارد، چند وجه ذکر شده است. از جمله اینکه:
یکی از اعتقادات شیعۀ امامیه این است که حضرت ابوطالب علیهالسلام (عموی رسول خدا صلیالله علیه و آله و پدر حضرت علی علیهالسلام) مسلمان بود.
از امیرالمؤمنین علی علیهالسلام نیز روایت شده که دربارۀ ایشان فرمودند:
در تفسیر نمونه، حکمت مخفی بودن زمان فرارسیدن قیامت بر غیر خداوند چنین بیان شده است که ...
معیار ایمان و کفر محبت است و عیار محبت به متعلق آن است. عدهای غیر خدا را محبوب خود برمیگزینند, و عدهای خدا را محبوب خود قرار میدهند ...
شبهنگام بود. در محوطه دارالامارۀ کوفه دراز کشیده بود.
میدانست که شبهای امیرالمؤمنین علیهالسلام، شبهای معمولی نیست که به خواب و غفلت بگذرد.
شنیده بود که آن حضرت، چه مناجات جانسوزی در دل شب با پروردگارش دارد.
شاید دوست نداشت بخوابد و این فرصت را که به همجواری با مولای مناجاتیان برایش نصیب شده بود از دست بدهد.
ناگهان دید که حضرت وارد محوطه شد، درحالیکه بهمانند شخص واله و سرگشته بود...
«فَاسْتَفْتِهِمْ أَ هُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمْ مَنْ خَلَقْنا إِنَّا خَلَقْناهُمْ مِنْ طینٍ لازِبٍ»
بر طبق این آیه، رسول خدا صلیالله علیه و آله مأمور میشوند تا با پرسشی تنبه بخش، به استبعاد و انکار منکرین معاد پاسخ بگویند. با این بیان که:
یکی از آیات قران کریم، آیهای است که از حیث خطاب کردن بندگان منحصربهفرد است.
در این آیه خداوند خطاب به رسولش میفرماید ...
ابی بن خلف استخوان پوسیدهاى را از دیوارى کند و آن را با دست نرم کرد و با خود گفت: آیا بعدازآنکه استخوانى پوسیده شدیم دوباره به خلقتى جدید خلق مىشویم؟! پس خداوند متعال در پاسخش این آیه را فرستاد...
یکی دیگر از ادعاهای پوچ و بیاساس اهل کتاب این بود که میگفتند: «بهغیراز یهود و نصاری هرگز کسی داخل بهشت نمیشود»!
خداوند این ادعای اهل کتاب را آرزویی بیش نمیداند...
براساس دو آیۀ فوق، یکى از ادعاهای بیاساس یهودیان این بود که ادعا میکردند آتش دوزخ، جز چند روز، به ما نخواهد رسید.
خداوند در آیۀ فوق به رسول اعظمش دستور میدهد تا با یک بیان منطقى، به این پندار غلط یهودیان چنین پاسخ دهد که ...
آیۀ 258 سوره بقره، ماجرای مناظرهای است که بین حضرت ابراهیم علیهالسلام و نمرود واقع شد...
﴿قالَتْ رُسُلُهُمْ أَ فِی اللَّهِ شک فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ﴾
این آیه، احتجاجی است از طرف انبیاء الهی برای اثبات وجود پروردگار متعال است.
در روایات معصومین علیهمالسلام ثمرات متعددی برای یاد کردن از مرگ ذکر شده است.
برخلاف تصور بعضی که خیال میکنند یاد مرگ در روح انسان اثرات منفی بر انسان بهجای میگذارد، یاد مرگ نتایج مثبتی در افکار و اعمال انسان نشان میدهد.
در ادامه، با لسان روایات، به بیان بعضی از این نتایج میپردازیم.
امام باقر علیهالسلام مفتاح امور را اطاعت از امام معرفی کردند. در آنجا که فرمودند.
از طرف دیگر، دعا برای نزدیک شدن ظهور حضرت صاحب الزمان علیهالسلام از مصادیق اطاعت از آن حضرت است؛ زیرا آن حضرت در یکی از توقیعات شریفشان امر فرمودهاند که:
یکی از ویژگی های متقین که در قرآن ذکر شده، ایمان به غیب است:
از امام صادق علیه السلام روایت شده که در ذیل آیات اول سوره بقره، ایمان به غیب را «اقرار به حق بودن قیام جضرت قائم علیهالسلام» معنی کردند.
در روایتی دیگر از رسول خدا صلیاللهعلیهوآله روایت شده که این افراد را افضل مؤمنین معرفی کردند و آن را چنین تعلیل کردند که ...
ادای حقوق مالی واجب مثل خمس به اهل آن، وظیفهای است خداوند بر گردن انسان قرار داده است.
چهبسا بعضی از متدینین تصور کنند که ادای این حقوق، لطفی است که از آنان صورت میگیرد و شاید بهخاطر دادن آن، بر گیرندگان آن منت بگذارند. حال آنکه حقوق مالی، اموالی هستند که حق صاحبان آن میباشند...
براساس روایتی از رسول خدا صلّی الله علیه و آله، حضرت مهدی علیهالسلام هنگام ظهور بر تأویل (قرآن) جنگ میکند، همانطور که پیامبر صلیاللهعلیهوآله بر تنزیل قرآن جنگ نمود.
برای اینکه معنی این روایت را بهتر بفهمیم، ابتدا باید معنی «تنزیل» و «تأویل» را بدانیم و سپس توضیحی را دربارۀ «جنگ برای تنزیل» و «جنگ برای تنزیل» بیان کنیم...
آیۀ 42 سوره مریم، دربردارندۀ احتجاج حضرت ابراهیم علیهالسلام با آذر دربارۀ الوهیت اصنام است.
حضرت ابراهیم علیهالسلام در ضمن استفهامی انکاری و توبیخی از آزر، عبادت اصنام را از لغو و باطل معرفی میکند.
در این آیه حضرت ابراهیم علیهالسلام از سه جهت بر بتها عیب وارد کرده است:
گفتگوی حضرت ابراهیم علیه السلام با آزر، در چند جای قرآن حکایت شده است.
در اینکه «آزر» چه نسبتی با حضرت ابراهیم علیهالسلام داشت، بین مفسرین اختلاف نظر وجود دارد.
تمام مفسران و دانشمندان شیعه و بعضی از مفسران اهل سنت معتقدند که ...
مرحوم علامه محمد باقر مجلسی نقل میکند:
وقتی حضرت آدم (علی نبینا و آله و علیه السلام) در زمین هبوط کرد، وحوش بیابان می آمدند و بر او سلام کرده و او را زیارت می کردند. او نیز مناسب هر گروه برای آنان دعا می کرد. تا اینکه گروهی از آهوان آمدند. حضرت آدم علیه السلام نیز برای آنها دعا کرده و دست بر پشت آنها کشید و به سبب آن مشک در ناف آنها به وجود آمد...
در روایات معومین علیهمالسلام، آثار و نتائج متعددی بر ظهور حضرت امام مهدی علیهالسلام شمرده شده است.
در این نوشتار قصد داریم فهرست بعضی از این ثمرات که تماماً از روایات مربوطه استخراج شده است را بیان کنیم.
بیان مفصل ثمرات ظهور حضرت مهدی علیهالسلام را به کتب مربوطه و همچنین پستهای قبلی همین وبلاگ که در ذیل موضوع مهدویت درج شده است، ارجاع میدهیم:
مرحوم سیدمحمدتقی موسوی اصفهانی در کتاب شریف مکیال المکارم، آثار و فوایدی را بر دعا کردن براى تعجیل فرج بیان کرده است.
فهرست این آثار و فوائد چنین بیان شده است:
یکی از نعمتهای بزرگ الهی، نعمت امنیت است.
لذت و بهره گیری از بسیاری از نعمتهای دیگر در سایه تأمین همین نعمت فراهم میشود؛ به طوری که با فقدان آن، بهرهمندی از این نعمتها از انسان سلب شده یا به کامش تلخ خواهند شد...
یکی از راههای اثبات وجود خداوند که در قرآن کریم و روایات اسلامی نیز مطرح شده است، طریق «فطرت» است.
خداوند در قرآن کریم میفرماید...
در بعضی از روایات اسلامی چنین آمده که:
«وقتی حضرت مهدی علیهالسلام ظهور نماید، قرآن بدانگونه که نازلشده به مردم آموخته میشود».
سؤالی که پیش میآید این است که «مگر قرآنی که دست ما است، قرآنی تحریف شده است که با ظهور حضرت، قرآن بدانگونه که نازلشده به مردم آموخته میشود»؟!
ثمرۀ تواضع، حکمت و عزت است؛ و ثمرۀ تکبر، جهل و ذلت است.
در روایتی از امام کاظم علیهالسلام، این مطلب بهصورت سه تمثیل زیبا به تصویر کشیده شده است ...
رسول خدا صلی الله علیه و آله در بارۀ سبط دلبندشان حضرت حسن بن علی علیه السلام فرمودند:
حسین از من است و من از حسین هستم. خدا دوست دارد کسی را که حسین را دوست بدارد...
از حضرت امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمودند:
خداوند ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام را بر ملائکه عرضه داشت.
همه ملائکه ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام را پذیرفتند، بجز ملکى بنام فطرس...
رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله و سلم درحالیکه میان جمعى از اصحاب بود فرمود:
سپس فرمودند: «حتی اگر من در میان شما نباشم نیز برایتان سودمند است».
از حضرت سؤال کردند: «یا رسول اللَّه، بودن شما میان ما برایمان خوب است؛ اما چگونه نبودن شما در میان ما برایمان خوب است»؟!
حضرت فرمود:
مرحوم علامه طباطبایی آیۀ «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِکَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِیٍ إِلَّا...» را دلیل روشنى بر اختلاف معناى نبوت و رسالت میدانند.
ایشان تفاوت «رسول» و «نبی» را چنین بیان میکنند که:
یکی از بزرگترین فضائل انسانی، انفاق به نیازمندان است.
بااینوجود، در منابع دینی از افراط و تفریط در انفاق نهی شده است...
در احوالات یکی از بزرگترین فقهاء قدیم و از مراجع عالَم تشیّع نوشتهاند که همسر بداخلاقی داشت.
اهل علم و اصحاب سرّش فهمیدند که همسر ایشان در خانه بداخلاقى مى کند، ولى خیلى هم خبر از داستان نداشتند.
اینقدر در مقام جستوجو برآمدند تا به این نتیجه رسیدند که این مرد بزرگ الهى، این فقیه عالیقدر گاهى که به داخل خانه مى رود، همسرش حسابى او را کتک مى زند...
از دعای«اللَّهُمَ عَرِّفْنِی رَسُولَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی رَسُولَکَ لَمْ أَعْرِفْ حُجَّتَکَ» استفاده میشود که شناختن حجت الهی (امام) وابسته به معرفت پیامبر صلیالله علیه و آله و سلم است.
مرحوم علامه محمدباقر مجلسی چند دلیل بر این مطلب اقامه کرده است:
اکثر دانشمندان اسلامى معتقدند که این دو هماکنون وجود خارجى دارند و ظواهر آیات قرآن نیز این نظر را تائید مىکند، بهعنوان نمونه:
متوکل یکى از جنایتکارترین خلفاى عباسى بود. او در دشمنی با امیر مؤمنان (علیهالسلام) و خاندان و شیعیان او دلى پرکینه داشت و دوران حکومت او براى شیعیان و علویان یکى از سیاهترین دوران به شمار میرود.
ازآنجاکه همه جنایات او را نمیتوان در این بحث فشرده بیان کرد، ناگزیر به برخى از جنایات او نمونه وار اشاره میکنیم:
از رسول خدا صلیالله علیه و آله روایت شده که دربارۀ «نماز» فرمودند:
نماز میزان است، هرکس آن را تمام و کامل به جا بیاورد، اجرش نیز تمام و کمال به او خواهد رسید.
در مورد اینکه چرا «نماز» را تشبیه به «ترازو» کردهاند، دو وجه ذکر شده است:
مرحوم علامه محمدباقر مجلسی از مرحوم قاضی نورالله شوشتری در مجالس المؤمنین نقل کرده که:
بر روی قبر شیخ مفید رحمهالله مشاهده شد که به خط حضرت صاحبالامر علیهالسلام این اشعار نوشته شده است:
در اندیشه اسلام، اعتقاد به وجود خداوند محصول جهل بشر نیست تا با پیشرفت علم متزلزل شود؛ همان بلایی که بر سر کلیسا و مسیحیت تحریف شده آمد...
پندار ما این است که ما ماندهایم و شهدا رفتهاند، اما حقیقت آن است که زمان ما را با خود برده است و شهدا ماندهاند.
گناهان، گاهی مصائب و محرومیتها را به دنبال دارند؛ همچنان که استغفار از گناه خیرات و برکات را نازل میکند.
امیرالمؤمنین علیهالسلام این مطلب را به زیبایی بیان نمودهاند که:
یکی از عواملی که گناه صغیره و بهظاهر کوچک را تبدیل به گناه کبیره میکند اصرار بر گناه صغیره است.
از امام صادق علیهالسلام روایت شده که فرمودند...
خداوند در قرآن کریم میفرماید:
سپس سرانجام کسانى که اعمال بد مرتکب شدند بهجایی رسید که...
روزی رسول خدا (صلیالله علیه و آله) در حالی که درمیان عدهای از اصحاب حضور داشتند فرمودند:
هرکس که نظر کند به آدم (علیهالسلام) در علمش، و نظر کند به نوح (علیهالسلام) در فهمش، و به ابراهیم (علیهالسلام) در دوستیاش با خداوند، و به موسی (علیهالسلام) در مناجات کردنش با خداوند، و به عیسی (علیهالسلام) در سنتش، و نظر کند به محمد (صلیالله علیه و آله) در تمامیت و کمالش، پس نظر کند به مردی که قرار است وارد شود...
بر طبق این آیه 135 سوره آل عمران، یکی از ویژگیهای پرهیزکاران این است که بر گناهان اصرار نمیکنند. از امام باقر علیهالسلام روایت شده که در آیۀ فوق، اصرار بر گناه را چنین تفسیر نمودند:
جالب است بدانیم که پیشوای مؤمنان حضرت علی علیهالسلام چه کسی را برای رفاقت برگزیده بودند.
آن حضرت در فرمایشی نورانی، برادر دینی خویش را با این صفات توصیف میکند:
اهل کشور آذربایجان بود. میگفت:
در راه بازگشت از زیارت اربعین سیدالشهداء علیهالسلام مسیر ایران را انتخاب کردیم تا به زیارت حضرت امام رضا علیهالسلام نیز مشرف شویم. ولی ...
پدر میخواست بره سر کار؛
همینکه بیرون اومد تا سوار ماشینش بشه، دید دختر هشت سالش داره با سنگ تیز روی ماشینش چیزی رو حک میکنه؛
چنان عصبانی شد که سوئیچ ماشین رو محکم پرت کرد سمت دخترش؛
سوئیچ خورد به چشم بچه و خون جاری شد...
معلم برگههای سفیدی را در مقابل دانش آموزان قرار داد و از آنها خواست تا در مورد هر آنچه میبینند بنویسند.
تمام برگهها سفید بود و بهغیراز یک نقطه سیاه چیز دیگری بر روی آن نوشته نشده بود.
آموزگار پس از چند دقیقه برگهها را تحویل گرفت تا نظرات دانش آموزان را مشاهده کند...
اسلام به مردم سفارش کرده که «همواره فال نیک بزنند و از فال بد زدن اجتناب کنند».
مرحوم علامه طباطبایی دربارۀ چگونگی تأثیر فال نیک زدن و فال بد زدن میفرماید:
از جمله راههای نامشروع ارضاء غریزۀ جنسی، خود ارضایی یا استمناء است.
درشدت قُبح این عمل زشت همین بس که ...
یکی از راهکارهای رضایتمندی از زندگی، نگرش واقعبینانه به دنیا است.
از رسول خدا صلیالله علیه و اله روایت شده که خداوند سبحان به حضرت موسى علیهالسلام وحى فرمود...
یکی از روشهای تربیت فرزندان، مواجه کردن آنان با «ناکامی بهینه» است.
ناکامی بهینه عبارت است از...
گناه و معصیت پیامدهایی به دنبال دارد و در این دنیا یا جهان آخرت دامنگیر انسان خواهد شد.
در روایتی از امام زینالعابدین علیهالسلام، بعضی پیامدهای گناه چنین معرفیشدهاند...
در بنیاسرائیل مردى بود که سه سال دعا میکرد که خدا پسرى به او روزى کند (ولی دعایش مستجاب نمیشد). همینکه دید خدا درخواست او را اجابت نمیکند، عرض کرد: پروردگارا آیا من از تو دورم و تو سخن مرا نمیشنوی، یا تو به من نزدیکى و پاسخم نمیدهی؟!
کسى در خواب نزدش آمد و به او گفت ...
در یکی از زیارتنامه های معتبر حضرت زهرا (سلام الله علیها) چنین عرضه می داریم:
«سلام بر تو ای امتحان داده! امتحان کرد تو را خالقت قبل از آن که تو را بیافریند و تو در مقابل امتحان او صابر [و موفق] بودی».
سؤال:امتحان قبل از خلقت که در زیارت مخصوص حضرت صدیقه طاهره (علیهاالسلام) آمده چگونه قابل تصور است؟
هر شب دهها نفر در حال خواب از دنیا میروند. تعدادی که خود ما هم میتوانستیم یکی از آنها باشیم...
از امیرالمؤمنین علیهالسلام روایت شده که فرمودند: «قناعت مالى است که تمام نمیشود».
«تا حالا عاشق شدید»؟!
سؤالی مجری معروف تلویزیون که از میهمانانش میپرسد و پاسخی آنچنانی که مهمان برنامه میدهد...
و به همین راحتی دیوارهای حجب و حیا را در بینندگان فرومیریزند...
گفته شد که: از عبارت «اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَفْسَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَکَ لَمْ أَعْرِفْ نَبِیَّکَ» استفاده میشود که معرفت پیامبر صلیالله علیه و آله متوقف بر شناختن خداوند است و تا زمانی که خداوند شناخته نشود، رسول او شناخته نخواهد شد.
مرحوم علامه محمدباقر مجلسی، چند دلیل بر این مطلب اقامه کرده است...
از رسول خدا صلیالله علیه و آله روایت شده که فرمودند:
زناکار درحالیکه مؤمن است زنا نمیکند و سارق درحالیکه مؤمن است دزدی نمیکند.
راضی بودن به مقدرات الهی و عدم شکایت از مصائب و امراضی که از ناحیۀ خداوند به انسان میرسد، یکی از آداب بندگی است.
سؤال این است که شکایت به چه معنایی است؟ آیا هر نوع سخن گفتن از بیماری شکایت محسوب میشود؟
جواب این سؤال در روایتی از امام صادق علیهالسلام چنین آمده است:
قرآن کریم کلام حضرت ابراهیم علیهالسلام را چنین حکایت میکند که در مقام احتجاج علیه بتپرستان، پروردگار خود را چنین میستاید ....
یکی از اسماء خداوند متعال «نور» است.
برای اینکه بدانیم چرا خداوند متصف به این صفت شده است، ابتدا باید معنی نور را بدانیم...
از امام صادق علیهالسلام روایت شده که در ضمن احتجاجی علیه ابوحنیفه، از او پرسیدند:
بگو این آب شورى که در چشمها است و ترشح تلخ گوش و آب داخل بینى و آب گوارای دهان براى چه قرار داده شده اند؟
ابوحنیفه جواب داد: نمى دانم.
امام فرمودند...
از امام صادق علیهالسلام روایت شده که در ضمن احتجاجی علیه ابوحنیفه، از او پرسیدند: «آن چه کلمهای است که اولش کفر است و آخرش ایمان»؟!
ابوحنیفه پاسخ داد: نمیدانم.
حضرت فرمودند ...
روایت زیر بخشی از مناظرۀ امام صادق علیهالسلام با ابوحنیفه است که امام علیهالسلام با بیانی متقن قیاس مصطلح اهل سنت را رد و ابطال نموده است...
در پست قبلی گفتیم که «وجود خداوند روشنترین و بدیهیترین وجودها است».
سؤال: اگر وجود خداوند به این روشنی و بداهت است، پس چرا بعضی انسانها نسبت به وجود او شک دارند و گاهی وجود او را انکار میکنند؟!
مرحوم ملاصدرا وجود خداوند را ظاهرترین و آشکارترین موجودات معرفی میکند و دلیلی مُتقن برای آن اقامه مینماید. با این بیان که...
یکی از راههای شناخت انسان کریم از انسان پست، مشاهده حالات او در هنگام پیروزی و غلبه بر مخالفش است.
از امیرالمؤمنین علیهالسلام روایت شده که فرمودند:
بر اساس روایتی از رسول خدا صلیالله علیه و آله اسلام مانند انسانی است که دارای لباس زینت، مردانگی، پایه و اساس است...
امام کاظم علیهالسلام به علی بن یقطین فرمودند:
تو یک چیز را براى من ضمانت کن تا من سه چیز را براى تو تضمین کنم...
گاهی دیده میشود که خداوند به افراد بیایمان نعمتهایی میدهد که به انسانهای مؤمن و پرهیزکار چنان نعمتهایی نمیدهد. نزول بارشهای آسمانی، رفاه، امنیت و ثروت را میتوان نمونههایی از این نعمتها دانست.
شاید برای شما هم سؤال شده است که حکمت این تفاوتها چیست؟! چرا خداوند این نعمتها را بهجای اینکه به مؤمنین عطا کند، به غیر مؤمنین میدهد؟!
بامطالعۀ حکایت زیر، به یکی از (و البته تنها یکی از) حکمتهای این قضیه پی خواهید برد...
متن زیر تلخیص کلمات شهید مطهری دربارۀ فلسفۀ حجاب است که در کتاب «مسئلۀ حجاب» بیان شده است.
یکی از امور که دل انسان را میسوزاند، وفات مؤمن در سرزمین غربت و مکانی دور از وطن است. جایی که کسی از اقوام و آشنایان در آنجا حضور ندارد تا برای او گریه و عزاداری نماید.
هرچند این امر ظاهراً رقتآور است ولی خداوند با رحمت خاصهای که به بندۀ مؤمن خود دارد، در این مرگ غریبانه چنان به بندۀ مؤمنش عزت میدهد که چنین فضیلتی شاید شامل حال سایر انسانها نشود.
از امام صادق علیهالسلام روایت شده که فرمودند:
وقتی به اوضاع مردم دنیا مینگریم، میبینیم کسانی که اهل ایمان و صلاح هستند، غالباً در فقر یا گرفتاریها به سر میبرند؛ در مقابل، مردم بیایمان و دنیاپرستی را میبینیم که در ناز و نعمت و رفاه زندگی میکنند و کمتر دچار بلایا و مصائب میشوند.
شاید شما هم وقتی این اوضاع را میبینید از خود میپرسید که حکمت این تفاوت چیست؟! چرا باید مردمی که اهل ایمان و پرهیزکاری هستند اینچنین مصیبتزده باشند، ولی آنها که دارای اعتقادات باطل هستند و دائماً گناه میکنند، آنچنان در رفاه و امنیت به سر ببرند؟!
در پاسخ به این سؤال باید بگوییم:
یکی از برنامههای اسلام برای کسانی که در اثر قرار گرفتن در محیطهای آلوده، مرتکب گناه شده و قادر به شناخت و اتیان تکالیف شرعی نیستند، این است که ...
از امام صادق علیهالسلام سؤال شد: آیا کشف عورت مؤمن بر دیگران حرام است؟
امام صادق علیهالسلام فرمودند: «آرى».
سؤال شد: یعنى عقب (شرمگاه) و جلوی او (آلت تناسلی او)؟
آن حضرت فرمود...
از جابر جعفى روایت شده که گفت:
در نزد امام باقر علیهالسلام بودم که دلم گرفت و محزون شدم.
به حضرت عرض کردم: گاهى بدون اینکه مصیبتى به من برسد یا ناراحتى سراغم بیاید، اندوهگین میشوم تا آنجا که خانواده و دوستم اثرش را در رخسارم مشاهده میکنند.
حضرت فرمود...
جانبازی که در آنجا حضور داشت خطاب یه مقام معظم رهبری عرض کرد:
اینکه آقا! شما خیلی دارید درد میکشید، زجر میکشید؛ بههرحال این بحث اختلاسها و حقوقهای نجومی را میگویید، اینها گوش نمیدهند. یکچیزی بگویید که ما آرام بشویم؛ ؛ دوست داریم شما بیشتر از این درد نکشید و اینهمه آزار نبینید.
مقام معظم رهبری پاسخ دادند:
از امام باقر علیهالسلام روایت شده که آن حضرت فرمودند:
مؤمن برادر پدرى و مادرى مؤمن است.
در مورد اینکه چرا مؤمن برادر پدرومادری مؤمن شمرده شده است، روایت شده که...
یکی از کرامات حضرت معصومه سلامالله علیها ماجرایی بود که در هنگام دفن پیکر مطهرۀ آن بانوی کرامت اتفاق افتاد...
از امام باقر علیهالسلام روایت شده که فرمودند:
پیامبرى از پیامبران بنیاسرائیل به مرد مردهای گذر کرد که قسمتى از بدنش در زیر دیوارى بود و قسمتى از آن بیرون از دیوار بود و مرغان پرنده او را ازهمپاشیده و سگان تنش را دریده بودند.
ازآنجا گذشت تا اینکه شهرى در نظرش پدیدار شد. وارد آن شهر شد. دید یکى از بزرگان آن شهر مرده است، او را بر روی تختى نهاده اند و با پارچۀ دیبا پوشاندهاند و دور آن تخت منقلهای عود نهادهاند...
امام حسن عسکرى علیهالسلام نامه اى به اهل قم و آبه (شهرى در نزدیک ساوه) نوشتند و در آن نامه خطاب به شیعیان فرمودند:
برخلاف جسم انسان که با گذشت زمان رفتهرفته پیر و فرتوت میشود، دو خصلت او جوانتر میشود: «حرص»1 و «آرزو»...
از اسحاق بن یعقوب روایت شده است که نامهای به محمد بن عثمان (دومین نائب خاص امام زمان علیهالسلام) دادم و از او خواستم تا آن را به محضر حضرت صاحب علیهالسلام برساند.
در این نامه سؤالاتی از محضر آن حضرت کرده بودم. ازجمله اینکه از آن حضرت خواسته بودم تا علت غیبتش را بیان فرماید.
پس پاسخی به خط مبارک آن حضرت رسید که در ضمن آن فرموده بودند:
بر اساس روایتی از امیرالمؤمنین علیهالسلام انسان نباید در قبال کار نیکی که نسبت به دیگران انجام میدهد انتظار پاداش یا سپاسگزاری داشته باشد.
از آن حضرت نقل شده که فرمودند...
شاید بعضی تصور کنند نوشیدن مسکرات (مستکنندهها) فقط زمانی حرام است که خوردن آن بهاندازهای باشد که خاصیت مستکنندگی پیدا کند و خیال کنند نوشیدن این مایعات بهاندازۀ کم که باعث مستی نشود اشکالی ندارد! درحالیکه چنین نیست...
عنایات و دستگیریهای حضرات معصومین علیهمالسلام نهتنها شامل شیعیانشان ایشان میشود، بلکه گاهی شامل حال منکرین ایشان نیز شده است؛ طوری که هدایت شده و محب این حضرات گردیدهاند.
حکایت زیر ماجرای مردی است که باوجود اعتقاد ناصواب نسبت به امام صادق علیهالسلام، با یک سلام و پیغام کوتاه آن حضرت، هدایت یافت و از دوستداران آن حضرت گردید...
زمینلرزهها و حوادث طبیعی، درسها و عبرتهایی برای انسان به ارمغان میآورد که در روایات معصومین علیهمالسلام بعضی از آنها بیان شده است...
اهلبیت علیهمالسلام معدن علم الهی بودند و با این علم ربانی، انسانها را زلال معرفت حقیقی سیراب میکردند.
در ادامۀ این نوشته، حکایتی شنیدنی دربارۀ یک راهب مسیحی نقل میکنیم که چگونه به دست امیرالمؤمنین علیهالسلام مسلمان شد...
سومین نائب خاص امام زمان علیهالسلام که در زمان غیبت صغرای آن حضرت وظیفه نیاب را بر عهده داشته و درخواستها و مسائل شیعیان را به آن حضرت منتقل کرده و پاسخ میگرفت، «ابوالقاسم حسین بن روح نوبختی» بود.
در ادامه این نوشته، سه حکایت شنیدنی که حاکی از کرامت و فضیلت آن بزرگوار است را میآوریم...
یکی از این شخصیتهای بزرگوار شیعه، «علی بن یقطین» بود. ایشان از شاگردان امام موسی کاظم علیهالسلام بود که با موافقت آن حضرت وزارت هارون (خلیفۀ عباسی) را پذیرفت...
از رسول خدا صلیاللهعلیهوآله روایت شده که به امام علی علیهالسلام فرمودند:
اى على، به یارانت که مقام تو را مىشناسند، بگو...
ز رسول خدا صلیالله علیه و آله روایت شده که به امام علی علیهالسلام فرمودند:
اى على؛ اعمال شیعیانت هر جمعه به من عرضه میشود...
از مفضل نقل شده که امام صادق علیهالسلام فرمودند:
ای مفضل به اصحابت (شیعیان) بگو: زکات را به اهلش بپردازند...
در کنار حوادث شگفتانگیزی که مصادف با ولادت رسول خدا صلیالله علیه وآله اتفاق افتاد، به یمن ولادت آن حضرت، کرامات و برکات بینظیری نیز نازل شد که در تواریخ و روایات به بعضی از آنها اشاره شده است.
یکی از این کرامات، برکاتی بود که بر خانوادۀ بانو حلیمه دایه و مادر رضاعی رسول خدا صلیالله علیه وآله نازل شد...
«إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرینَ»، «اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقینَ»، «أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُؤْمِنین»، «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذینَ اتَّقَوْا وَ الَّذینَ هُمْ مُحْسِنُون»
سؤال: چرا در این آیات خداوند معیتش را به بعضی از انسانها اختصاص داده است، درحالیکه خداوند همیشه و در همهجا با تمامی انسانها همراه است؟!
جواب این است که همراهی خداوند با انسانها دو نوع است:
حضور بعضی از این مخلوقات در محضر خداوند، حضور خاص است. مثل شهیدان که خداوند دربارۀ آنها میفرماید...
خداوند در قرآن کریم می فرماید:
«اگر از فرمان خدا و دستور رسولش سرپیچى کنید، خداوند مردمى فرمانبردارتر از شما را جایگزین شما خواهد ساخت و آنان مانند شما نخواهند بود؛ بلکه از شما بهتر بوده و بیشتر مطیع فرمان الهى هستند»2
در بعضی از روایات این فقره از آیه را در مورد ایرانیان میدانند...
روایت شده که مردى به امام صادق علیهالسلام عرض کرد:
مردم مىگویند: هر کس عرب تبار نباشد یا مولاى صریح نباشد، پَست است.
حضرت فرمود:
یکی از مناطقی که فرهنگ و عقائد تشیع راحتتر جاهای دیگر در بین مردم رسوخ کرد و آنان را پیرو مکتب اهلبیت علیهمالسلام نمود، ایران است.
امام دلیل این اقبال عمومی مردم ایران نسبت به جریان شیعی چه میتواند باشد؟
در مورد دلیل مسلمان شدن ایرانیان و همچنین گسترش تشیع در میان آنان نظرات مختلفی گفته شده است.
ازنظر مرحوم شهید آیةالله مطهری علت مسلمان شدن و تشیع ایرانیان عبارت بود از ...
یکی از رسالتهای مهمی که امام حسن عسکری علیهالسلام بر عهده داشت، آماده ساختن جامعه برای غیبت امام بعد از خودشان بود.
این امام همام در جهت این آماده سازی اقداماتی انجام دادند. ازجمله:
در زمان امام حسن عسکری علیهالسلام در «سر من رأی» (سامرا) قحطی به وجود آمد.
خلیفۀ عباسی دستور داد درباریان و مردم برای طلب باران از خداوند، از شهر خارج شده و به صحرا بروند.
مردم سه روز پیدرپی برای طلب باران به صحرا رفتند و دست به دعا برداشتند ولی باران نیامد.
روز چهارم «جاثلیق»، بزرگِ مسیحیان به همراه نصاری و راهبان به صحرا رفت. همراه این مسیحیان یک راهب بود که هر وقت دست خود را بهسوی آسمان بلند میکرد، باران سیلآسا میبارید....
ابوهاشم جعفرى یکی از اصحاب جلیلالقدر امام حسن عسکری علیهالسلام1 میگوید:
از سختى زندان که به آن گرفتار شده بودم و از ناراحتى غل و زنجیر به امام حسن عسکرى علیهالسلام شکایت کردم. در ضمن وضع مالى من خوب نبود؛ لذا تصمیم داشتم در نامه اى که نوشتم از آن حضرت تقاضاى کمک بکنم؛ ولى خجالت کشیدم و این مطلب را ننوشتم.
آن حضرت در جواب من نوشت:
از محمد بن عیاش نقل شده که: روزی دربارۀ نشانهها و دلایل امامت امام حسن علیهالسلام گفتگو میکردیم.
در این میان فردی ناصبی حضور داشت که گفت: من بدون استفاده از مداد (و بدون ذکر نامم) نامهای به ایشان مینویسم. اگر ایشان به نامۀ نانوشته من پاسخ دهد، میفهمم که او حق است...
در تاریخ آمده است که حضرت امام عسکرى علیهالسلام را به نحریر (یکی از مأموران خلیفه عباسى) سپردند تا بر آن حضرت سختگیرى کرده و آزارش نماید.
ازجمله کارهایی این شخص پلید کرد این بود که با اجازه خلیفه، حضرت امام حسن عسکری علیهالسلام را پیش درندگان زندانی کرد تا به آن حضرت آسیب برسانند...
خداوند در قرآن کریم، نعمت بزرگ اتحاد و برادرى را برای مسلمانان یادآور شده و میفرماید:
برای ابطال دقیق اعتقادات مشرکین، ابتدا باید بدانیم آنها دقیقاً چه چیز را پرستش میکنند؟
مرحوم علامه طباطبایی پاسخ این سؤال را چنین بیان کردهاند:
مأمون (علیهاللعنة) نامهای به امام رضا علیهالسلام نوشت و از آن حضرت خواست تا او را موعظه نماید.
امام علیهالسلام در جواب نامه او این اشعار را نوشتند:
یکی از مهمترین خدمات اسلام، مبارزه با جهل و خرافهپرستی بود.
برای اینکه بدانیم مردم زمان قبل از اسلام تا چه اندازه دچار جهل و خرافه بودند، بهتر است تاریخ زمان جاهلیت را مطالعه کنیم.
حضرت آیةالله سبحانی در کتاب «فروغ ابدیت»، نمونههایی از خرافهپرستی مردم شبه جزیره عرب در زمان قبل از اسلام را به نقل از کتب تاریخی بیان کرده است.
از جُنَادَةَ بْنِ أَبِی أُمَیَّة نقل شده که گفت:
من در آن مرضى که امام حسن مجتبی علیهالسلام از دنیا رفت به حضور آن حضرت مشرف شدم.
در ضمن این دیدار به حضرت عرض کردم «یا بن رسول اللَّه! مرا موعظه کنید»
حضرت چنین فرمودند:
از امام حسن مجتبی علیهالسلام روایت شده که فرمودند:
براى دنیایت به نحوى کار کن که گویا قرار است تا ابد در آن زندگی کنی؛ و براى آخرتت به نحوى کار کن که گویا فردا خواهى مرد.
در اینکه مراد از جمله «براى دنیایت به نحوى کار کن که گویا قرار است تا ابد در آن زندگی کنی» دو احتمال وجود دارد:
در روایتی از طریق اهل سنت نقل شده که مردی نزد ابن عمر (فرزند خلیفه دوم) آمد و از حکم خون پشه سؤال نمود...
یکی از بازماندگان حادثۀ عاشورا که مدتها بر مصیبت شهدای کربلا گریسته و عزاداری کرد، بانو حضرت رباب سلامالله علیها بود.
از امام صادق علیهالسلام نقل شده که به یکى از شاگردانش فرمود: از من چه چیز آموخته اى؟
عرض کرد: آقا جان! هشت مسئله آموخته ام.
امام علیهالسلام فرمود: آنها را بازگو کن تا من بشنوم...
یکی از اتهاماتی که وهابیان به شیعه وارد میکنند این است که شیعیان به خاطر توسل به اولیاءالله مشرک هستند. از دیدگاه آنان توسل به اولیاءالله نوعى شرک است!
در کنار پاسخهای متعددی که به این شبهه داده شده است، یکی از جوابها روایتی است که در منابع خود اهل سنت ذکر شده است...
عاشورا صحنه تقابل اَحرار و بندگان دنیا بود.
نمونه این انسانهای آزاده، حرّ بن یزید ریاحی بود...
از شهید مظلوم حضرت آیةالله بهشتی جملهای ماندگار نقل شده که گفتند:
«بهشت را به بها دهند نه به بهانه»
میخواهیم بدانیم بهای رفتن به بهشت چیست؟
پاسخ را از امام صادق علیهالسلام میشنویم که فرمودند:
از رسول خدا صلیالله علیه و آله روایت شده که فرمودند:
همانا شهادت به «لا إِلهَ إِلَّا اللَّه» کلام بزرگى است که بر خداى عز و جل گرامى می باشد. هر کس این کلام را از روى اخلاص بگوید، مستحق بهشت میگردد.
سؤال: مراد از شهادت به «لا إِلهَ إِلَّا اللَّه» از روی اخلاص چیست؟ این چه نوع شهادتی است که گفتن آن انسان را لایق بهشت میکند؟!
جواب: روایتی از امام صادق علیهالسلام، پاسخ این سؤال میباشد. از آن حضرت روایت شده که فرمودند:
از امام صادق علیهالسلام روایت شده که فرمودند: به خدا سوگند، هرگاه دو شیعه قهر کرده و از هم جدا شوند، من از یکى بیزارى میجویم و نفرینش کنم، و اکثراً با هر دو چنین کنم (از هر دو بیزارى میجویم).
مُعَتِّب (یکی دیگر از اصحاب حضرت امام صادق علیهالسلام) عرض کرد: قربانت شوم، (سبب این بیزاری جستن شما) نسبت به ظالم معلوم است؛ ولی نسبت به مظلوم چرا بی زاری میجویید؟!
حضرت جواب دادند:
صرف نگهداشتن پیوندی که انسان به حفظ آن مأمور است هنر نیست؛ هنر این است که انسان با کسانی که با او قطع رابطه کردهاند پیوند برقرار کند.
در بعضی از تفاسیر، در ذیل آیاتی از سورۀ قصص که مربوط به جریان به آب انداختن حضرت موسی علیهالسلام و به سرپرستی گرفتن ایشان توسط فرعون و همسرش میباشد، روایتی جالب از رسول خدا صلیالله علیه وآله ذکر شده است که فرمودند:
نظام هستی بر اساس خواست خداوند در جریان است. این مشیت الهی است که اگر وقوع چیزی تعلق بگیرد، هیچ موجود را یارای مقابله با آن نخواهد بود.
نمونه این مشیت الهی، جریان تولد حضرت موسی علیهالسلام و پرورش یافتن او در نزد بزرگترین دشمن او یعنی فرعون است...
روایت شده که رسول خدا صلیالله علیه وآله روزی از کنار قبری که صاحبش را روز قبل در آن دفن کرده بودند عبور میکردند. مشاهده کردند که خانوادۀ آن میت در کنار قبر گریه میکنند. در این هنگام خطاب به آنان فرمودند:
یکی از سنتهای خوبی که در میان متدینین برقرار بوده، عرضۀ دین و اعتقاداتشان بر ائمه معصومین علیهمالسلام و اولیاء است.
این کار پسندیده، حتی از سوی بزرگان و خواص مؤمنین نیز صورت میگرفت.
همچنان که از حضرت عبدالعظیم بن عبدالله حسنى روایت شده که گفت:
در روایتی از امام صادق علیهالسلام، انسان مؤمن حتی کمیابتر از کبریت احمر معرفیشده است. از آن حضرت روایت شده که فرمودند:
روایت شده که رسول خدا صلیالله علیه وآله نگاهی به کعبه کرده و فرمودند:
مرحبا به خانۀ خدا! وه که چه بزرگوارى تو و چقدر حرمتت بر خدا بزرگ است! ولی به خدا سوگند که حرمت مؤمن از حرمت تو بزرگتر است؛ زیرا ...
از امام رضا علیهالسلام دربارۀ حق مؤمن بر مؤمن سؤال کردند. آن حضرت در ضمن فرمایشاتی فرمودند:
رسول خدا صلیالله علیه وآله تمثیل زیبایی برای پاک شدن گناهان بهوسیلۀ بیماری بیان کردهاند. از آن حضرت روایت شده که فرمودند:
از جابر چنین روایت شده که: هجده سال در خدمتکارى امام و مولایم حضرت باقر علیهالسلام اشتغال داشتم. وقتى خواستم از خدمت آن جناب خارج شوم، با ایشان وداع کرده و عرض کردم مرا بهره اى برسان.
در این هنگام آن حضرت فرمود:
از امام صادق علیهالسلام روایت شده که به مفضل فرمود:
تو را سفارش میکنم به شش خصلت که آنها را به شیعیان برسانی...
از امام صادق علیهالسلام روایت شده که در ضمن فرمایشی طولانی به عبدالله بن جندب چنین سفارش کرد:
در کتاب شریف کافی حکایتی شنیدنی از یک مرد مسلمان نقل شده که چگونه با رفتار نیک خود، مادر نصرانیاش را به آیین اسلام درآورد...
دستگاه بنیامیه در کنار ظلم و فسادی که روا میداشت، یکی از کارهایی که انجام داد این بود که در میان مردم یک پشتوانه فکرى و فلسفى و عقیدتى ایجاد کرد تا کارهای خود را با آن توجیه کند.
نمونۀ این عقاید پلید را میتوان در روز عاشورا و بعد از آن مشاهده کرد...
از عبدالعلی (یکی از اصحاب امام صادق علیهالسلام) روایت شده که: شنیدم امام صادق علیهالسلام میفرمود:
به شیعیان ما سلام برسان و به آنها بگو: خدا رحمت کند بنده اى را که ...
از فُضَیْلِ بْنِ یَسَارٍ روایت شده که امام باقر علیهالسلام به او فرمود:
ای فضیل به هرکس از دوستان ما که ملاقاتشان کردی سلام ما را برسان و از طرف من به آنان بگو...
مظهر ذکر خداوند، اطاعت از او است که اگر این اثر نباشد، ذکر ثمری نخواهد داشت. به همین خاطر از رسول خدا صلیالله علیه وآله روایت شده که فرمودند:
از رسول خدا صلیالله علیه وآله روایت شده که فرمودند:
هر کس که مىخواهد بداند مقام و منزلتش نزد خداوند چه مقدار است...
در روایتی از امام صادق علیهالسلام، تسبیحات اربعه بهعنوان کلماتى معرفیشدهاند که اسلام بر آنها بنا شده است...
یکی از وقایع شگفتآور بعد از شهادت حضرت سیدالشهداء علیهالسلام، قرآن خواندن رأس مطهر حضرت اباعبدالله علیهالسلام بود.
زید بن ارقم که از صحابه رسول خدا صلیالله علیه وآله بود و هنگام آوردن اسیران اهلبیت علیهمالسلام به کوفه و مجلس ابن زیاد در آنجا حضور داشت1 ماجرای قرآن خواندن رأس مطهر را چنین نقل میکند:
بیرحمیها و شکنجههایی که در جریان اسارت خاندان سیدالشهداء علیهالسلام از سوی قوم سنگدل آل زیاد بر اهلبیت آن حضرت وارد شد، دل هر انسانی را به درد میآورد.
از امام باقر علیهالسلام نقل شده که از پدرش حضرت زینالعابدین علیهالسلام دربارۀ نحوۀ انتقال اسراء به شام توسط قوم یزید سؤال نمود. امام سجاد علیهالسلام در جواب فرمودند:
وقتی حسین شهید راه آزادگی است، تمام احرار عالم، اعم از شیعه و سنی، عرب و عجم و مسلمان و غیرمسلمان عاشقش خواهند شد.
مرحوم قطب راوندی قضیهای شنیدنی از یک یهودی نقل میکند با شناختن امام حسین علیهالسلام، زبان به اعتراض بر یزید گشود و بعد از مسلمان شدن درراه دفاع از مظلومیت سیدالشهداء علیهالسلام شهید شد.
راوندی این ماجرا را چنین نقل میکند...
بهشت دارای مراتبی است و عالیترین مراتب آن از برای شهیدان است. درجهای که بهشتیان نسبت به آن غبطه خورده و آرزوی رسیدن به آن را خواهند داشت.
نکته اینجاست که خود شهیدان نیز در یکمرتبه نیستند. در میان شهیدان نیز کسی است که جمیع شهدا نسبت به مقام آن غبطه خواهند خورد و آن درجه، چیزی نیست جز ...
امام زینالعابدین علیهالسلام هنگام اسارت، در جمع کوفیان خود را چنین معرفی فرمودند:
«من فرزند کسی هستم که با زجر و شکنجه کشته شد».
«قتل صبر»، نوعی از کشتن حیوانات است که رسول خدا صلیالله علیه و آله از آن نوع کشتن نهی نموده است و عبارت است از اینکه ...
اگر امربهمعروف و نهی از منکر واجب است...
و اگر نظام اسلامی برای اقامۀ امربهمعروف و نهی از منکر شکل گرفته است...
پس حفظ نظامی که برای اقامۀ این فریضه شکل گرفته است از مهمترین واجبات است.
کربلا عرصه همدستی بندگان دنیا علیه بندگان خدا بود. دنیاپرستانی که برای رسیدن به متاع ناچیز و زودگذر دنیوی دامن خود را به جنایاتی بس بزرگ و غیرقابلباور آلودند.
نمونه کامل این دنیاپرستان، عمر بن سعد بود که به طمع دست یافتن به حکومت، فرماندهی جنگ با فرزند رسول خدا صلیالله علیه وآله را بر عهده گرفت.
یکی از ثمرات نهضت حضرت اباعبدالله علیهالسلام، آشکار شدن چهرۀ پلید حکومت اموی و خیزش مردم بر علیه این دستگاه ظلم و طاغوت بود.
بیداری جوامع و نارضایتی از حکومت اموی تا آنجا پیش رفت که در برخی موارد منجر به قیام و انقلاب گردید.
در ادامۀ مقاله، به این قیامها که از پیامدهای سیاسی حادثۀ عاشورا محسوب میشود اشاره میکنیم:
چند روز پیش، از یکی اساتید کلام حوزه علمیه قم مطلب جالبی شنیدم که دوست دارم نظر شما را نیز در مورد این مطلب جویا شوم...
امیرالمؤمنین علیهالسلام سودمندترین معرفتها را چنین معرفی کردند:
خداوند در قرآن کریم سخن از نعمتی میآورد که باعث ایمنسازی دین شده و بهواسطهی آن، کفار از صدمه زدن بر اسلام ناامید میشوند...
برخلاف اهل تسنن که امامت را وابسته به انتخاب و رأی مردم میدانند، در نظر شیعه امامت منصبی الهی و در تداوم رسالت پیامبر صلیالله علیه وآله مباشد.
البته در منابع اهل تسنن نیز به الهی بودن این منصب اشاره شده است. همچنان که نقل کردهاند...
زیبایی و عمق معرفتی بیانات امیرالمؤمنین علیهالسلام در نهجالبلاغه چنان اعجابآور است که شخصیتهای بسیاری اعم از شیعه و غیر شیعه را برای مدح آن واداشته است.
یکی از این شخصیتها، عالم برجسته مصری و یکی از شراح نهجالبلاغه «محمد عبده» است که به مدح این کتاب گرانقدر پرداخته است...
باوجود صراحت و وضوح حدیث غدیرخم در دلالت بر ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام، مع الاسف عدهای سعی نمودهاند با مطرح کردن معانی دیگر برای کلمهی «مولی»، دلالت این حدیث بر خلافت و ولایت علی علیهالسلام را خدشهدار کنند.
مرحوم علامه امینی در کتاب وزین «الغدیر» با بررسى کلمهی «مولی» در لغت عرب، بیستوهفت معنى برای این کلمه ذکر کردهاند. سپس با بررسی انطباق این معانی بر حدیث غدیر خم، به این نتیجه رساندهاند که بسیاری از این معانی قابل انطباق بر این حدیث نیستند؛ بلکه حقیقت معنى مولى را «أولى بالشیء» دانستهاند که جامع تمامى معانى گفتهشده است.
از خَیثَمَۀ روایت شده که من قصد سفر داشتم؛ لذا برای وداع با امام صادق علیهالسلام، محضر ایشان رسیدم. پس آن حضرت فرمودند:
مرحوم شیخ مفید علاوه بر مؤلفات و مصنفاتی که داشتند، مناظراتی نیز با علمای سایر مذهب داشتند که در کتب مختلف به دست ما رسیده است.
یکی از این مناظرات، مناظرهای بود که بین ایشان و علی بن عیسی رُمّانی صورت گرفت.
عالم بزرگوار مرحوم ورام بن ابى فراس (متوفاى 605 هجرى) جریان این مناظره را چنین نقل میکند:
خداوند در قرآن کریم برای انسان سه قسم زندگی بیان فرموده که هرکدام دارای ویژگیهایی هستند:
معصومین علیهمالسلام نهتنها با کرم خود نیاز حاجتمندان را برطرف میکردند، بلکه بر حفظ عزتنفس و آبروی آنان را نیز اهتمام داشتند...
در روایت است که مردى انصارى خدمت حضرت اباعبدالله الحسین علیهالسلام رسید و قصد داشت از آن حضرت تقاضائى بنماید.
حضرت به آن شخص فرمود...
چقدر تکاندهنده است آمار کشته ها و آزار مسلمانان میانمار!
و تکاندهندهتر از آن، این فرمایش رسول خدا صلیالله علیه و آله است که فرمودند:
کی از اسماء خداوند، نام مبارک «حیّ» است. دربارۀ این اسم خداوند دو نکتۀ لطیف وجود دارد:
یکی از کارهای خداپسندانه، سرپرستی بچههای یتیم، بچههای بیسرپرست و یا بدسرپرست است.
صرفنظر از پسندیده بودن این کار و پیامدهای مثبت این اقدام در جامعه، این مسئله احکام شرعی مختص به خود را دارد که لازم است توسط این خانوادهها رعایت شود...
در آیات مختلف قرآن، سخن از تسبیح و حمد موجودات عالم هستى در برابر خداوند بزرگ به میان آمده که شاید از همه صریحتر آیه زیر باشد که بدون هیچگونه استثناء همه موجودات عالم هستى را در این تسبیح شریک مىداند:
در روایت است که مردى به امیرالمؤمنین علیهالسلام عرض کرد: اى پسرعموی بهترین مخلوق خدا، معناى سجده در نماز چیست؟
امیرالمؤمنین علیهالسلام فرمودند:خداوند در قرآن کریم جریان مرگ حضرت سلیمان علی نبینا وآله و علیهالسلام را نقل میکند تا بگوید پیامبر با آن عظمت و حکمرانى با آن قدرت و ابهت، چگونه بهآسانی جان به جانآفرین سپرد و حتى پیش از آنکه تن او در بستر آرام گیرد مرگ به سراغش آمد:
بسیاری از اختلافاتی که در بین مردم پیش میآید، ناشی از دخالتها و اظهارنظرهای افراد ناآگاه است.
از امام محمدتقی علیهالسلام روایت شده که در این زمینه فرمودند:
خداوند در قرآن کریم دو دریا را مثال میزند که یکی شیرین و گوارا بوده و دیگری به خاطر تلخی یا شوری سوزناک است
بعضی از مفسرین، این آیه را تمثیلی برای حال مؤمن و کافر میدانند...
در روایتی از رسول خدا صلیالله علیه و آله، تمثیل زیبایی دربارۀ وظیفۀ مؤمن نسبت به برادر مؤمنش آورده شده است.
یکی از دلایل ترس از مرگ این است که انسان از عظمت، وفور، زیبایی و لذات بینظیر جهان پس از مرگ بیخبر است. خیال میکند همین وضعیت و بهرههای زندگی دنیویاش، بهترین وضعیت برای اوست.
از بهترین تمثیلات دراینباره، تشبیه مؤمن به جنین شکم مادر است...
شاید شما هم وصیت صوتی "شهید محسن حججی" خطاب به فرزندش را شنیده باشید. بهراستیکه سراسر درس بندگی و وارستگی است!
این وصیت فرازی داشت که مقام والای شهدا و ارزش بینظیر کار آنان را میرساند:
علم، عزت، بی نیازی، رضایت الهی و آسایش پنج نعمت بزرگ هستند که به دست آوردنش منوط به همت انسان است.
خداوند راه به دست آوردن این پنج نعمت را برای ما معرفی کرده است...
در روایتی از امام رضا علیه السلام تشبیه زیبایی برای مؤمنینی که ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام را دارند و کسانی که از چنین نعمتی محروم هستند آمده است...
خداوند در قرآن کریم با بیان تمثیلی زیبا، اساس زندگی مؤمن و منافق را چنین مقایسه می کند...
خداوند در قرآن کریم کلمۀ پاک را به درخت پاک تشبیه کرده که ریشه اش در زمین جاى گرفته و شاخه هایش از قسمت بالا از آن جدا شده اند و همواره و در هر زمان به اذن خدا میوه اش در دسترس است.
همچنین کلمۀ خبیثه را به درخت خبیثى تشبیه کرده که از جاى کنده شده باشد و در نتیجه اصل ثابت و قرار و آرام ندارد.
خداوند در قرآن کریم انسان مؤمن را تشبیه به زمین پاک و حاصلخیز، و کافر را تشبیه به زمین بدطینت و ناپاک نموده است...
خداوند در قرآن کریم تمثیل زیبایی برای کافر و مؤمن آورده است. کافر را تشبیه به کسی نموده که سرش را طوری به زمین افکنده که راه راست را تشخیص نمی دهد؛ و مؤمن را تشبیه به کسی کرده که ایستاده را می رود؛ طوری که تمام جهات را می بیند و از لغزشگاه ها در امان است...
خداوند در قرآن کریم تشبیه بسیار رسا و محسوسی دربارۀ فرق میان طریق حق که همان ایمان به خدا و عمل صالح است و طریق باطل که عبارت از شرک و عمل زشت است و همچنین فرق تفصیلى میان اهل آن دو طریق یعنى مؤمنین و مشرکین می آورد...
خداوند در قرآن کریم مؤمن را تشبیه به شخص "بینا" و کافر را تشبیه به "کور" نموده است...
از امام باقر علیهالسلام روایت شده:
خداوند عزوجل به حضرت شعیب نبی علیهالسلام وحی فرستاد که صد هزار نفر از قومت را عذاب میکنم؛ چهل هزار نفر از اشرار و شصت هزار نفر از نیکان را!
عرض کرد: پروردگارا! اشرار مستحق عذاب هستند، اما نیکان را چرا عذاب میکنی؟!
خداوند وحی فرستاد:
در آموزههای اسلامی، خیر و مصلحت خانواده چیزی فراتر از مسائل مادی است که با بهرههای مادی قابلمقایسه نیست.
از رسول خدا صلیالله علیه وآله روایت شده که خیر خانواده را چنین بیان فرمودهاند:
گاهی چنین القا میشود که انسان همیشه باید بخندد؛ ولو دلیلی برای خندیدن نداشته باشد! درحالیکه این مطلب، خلاف آموزههای دینی است...
این روزها چه روزهای تلخی برای مسلمانان است؟!
ولی باوجود همه این تلخکامیها، شنیدن کلامی از امیرالمؤمنین علیهالسلام دل انسان را آرام میکند؛ در آنجا که فرمودند: